Nükleer karşıtı mücadelenin simgesi haline gelen Sanatçı Kazım Koyuncu, ölümünün 4. yılında çeşitli etkinliklerle anıldı. Ankarada 25 Haziran 2009 tarihinde basın açıklaması ve fotoğraf sergisi açılışı ile başlayan anma etkinlikleri, 27 Haziran Cumartesi günü düzenlenen "Sokağa Şarkı Söylüyoruz" etkinliği ile tamamlandı. Yüksek Caddesinde Çankaya Belediyesi, Mülkiyeliler Birliği, Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği Ankara İl Koordinasyon Kurulu, Nükleer Karşıtı Platform, AFSAD, Artvinliler Derneği, Halkevleri ve Denizin Çocukları ve Kazım Koyuncu Kültür Merkezinin düzenlediği etkinlik açılış konuşmaları ile başladı.
Fotoğraf Sanatçısı Mehmet Özerin etkinliği düzenleyen örgütler adına yaptığı açıklamada, Koyuncunun popüler kültüre karşı toplusal vicdanın sesi olduğu kaydedildi. Açıklamada, insanlığın ihtiyacının sermayeye rant sağlamak olmadığı vurgulanırken, nükleer santral girişimi de protesto edildi.
"Kazım Oyuncu Ötekilerin Çığlığıydı"
Şair Ahmet Telli ise konuşmasında 33 yaşında yitirdiğimiz Kazım Koyuncunun son yolculuğunu binlerin omuzunda, İstanbuldan Hopaya yaptığını ifade ederek, Koyuncunun ötekileştirilmeye çalışılanların sesini çığlıklaştırdığını vurguladı. Koyuncunun sınırsız ve sınıfsız toplum arayışında etnik müziğe vurgu yaptığını kaydeden Telli, şöyle konuştu:
"Tüketim ahlakını yaşam biçimi haline getirenler Koyuncuyu yanlış anlaşmışlardır. Kimileri Koyuncunun müziğini folklorik olarak değerlendirmiş. Etnik ile folkloriği karıştırmışlardır. Kazım etnik müzik yapmıştır. Onu yarına taşıyan, bölgesel sanatçı olmaktan kurtaran da tam budur."
"Kanser Araştırma Merkezi Kurulsun"
Ahmet Tellinin ardından TMMOB Ankara İl Koordinasyon Kurulu adına konuşan Jeoloji Mühendisleri Odası Yönetim Kurulu Saymanı Çetin Kurtoğlu ise Koyuncunun aydın sanatçı kimliğine vurgu yaptı. Koyuncunun aydın sorumluluğu gereği ezilenlerin yanında saf tuttuğunu belirten Kurtoğlu, şöyle konuştu:
"Yüreği halkı için atıyordu. Karadeniz çocuğuydu. Karadenizdeki illet hastalık nedeniyle aramızdan ayrıldı. Karadenizli Çernobilden sonra patır patır ölürken, halkının gözünün içine bakarak, çay içen bakanlara rağmen, o şarkılarını söyledi. Bu insanlar ölüyor, burada bir kanser araştırma merkezi kurun dedi. İnsanlar ölmesin diye son gününe kadar, son nefesine kadar tekrarladı."
"Kazım Koyuncu Mücadelemizin Simgesi"
Nükleer Karşıtı Platform adına konuşan EMO Yönetim Kurulu Yazmanı Hüseyin Önder ise Koyuncunun nükleer karşıtı mücadelenin de simgesi haline geldiğini belirterek, üzerinden 23 yıl geçmesine rağmen Çernobil Felaketinin etkilerini ortaya koyabilecek bir veri tabanı ve bir izleme sistemi oluşturulmamasını eleştirdi. Bilim insanlarının tüm uyarılarına rağmen ancak Şubat 1993de Sağlık Bakanlığı tarafından Çernobilin etkileri üzerine bir rapor hazırlanabildiğini kaydeden Önder şöyle devam etti:
"Bu rapor da veri ve araştırma yetersizlikleri nedeniyle felaketin etkilerini ortaya koyabilmekten uzaktır. Buna rağmen, rapor kazayla birlikte Karadeniz Bölgesinde artan radyoaktiviteyi ortaya koymaktadır. Rapora göre 26 Nisan 1986 tarihindeki Çernobil felaketinden sonra Karadeniz Bölgesinde 8-10 mikro röntgen/saat olan doğal radyasyon ölçümü, 4-5 Mayıs 1986 tarihlerinde 30-50 mikro röntgen/saatlik düzeye kadar varmıştır. En yüksek radyasyon ölçümü ise 150 mikro röntgen/saat olarak Batı Karadeniz Kıyısındaki Karasu Bölgesinde ölçülmüştür.
Radyasyondan bölgede önemli ölçüde üretimi yapılan, süt, fındık ve çay ürünleri etkilenmiş olup, rapora göre radyoaktivite ile kirlendiği değerlendirilen 58 bin ton çayın 35 bin 456 tonu gömülmüştür. Hayvan ve bitki yaşamını bu derece kirlettiği belirlenen radyoaktivitenin insana zarar vermediğini söylemek mümkün değildir. Ancak buna yönelik etki hesaplaması yıllara göre yapılamamıştır."
Türk Tabipler Birliği (TTB) tarafından 2005 yılında Kazım Koyuncunun memleketi olan Hopa Bölgesinde ise yapılan araştırmada, Hopadaki ölümlerin yüzde 47.9unun kanserden olduğunun saptandığını hatırlatan Önder, "TTBnin açıklamalarına göre radyasyon, tiroid kanseri, lösemi, akciğer ve kemik kanserleri gibi pek çok kanser türüne ve çocuk çağı kanserlerine neden olmakta; kısırlığa yol açmakta; düşük, sakat doğum ve doğuştan gelen hastalıklarda da en önemli etkenlerden birini oluşturmaktadır" diye konuştu.
"Kaza Olmasa da Radyasyon Sızıntısı Olabilir"
Kaza olmasa da nükleer santrallardan radyasyon sızıntısı gerçekleştiğine dikkat çeken Önder, şöyle konuştu:
"Nükleer santrallardan kaynaklı radyoaktif sızıntılar nedeniyle dünyada da çeşitli bölgelerde kanser vakalarındaki artış tespitleri bulunmaktadır. Dünyada çevreye yayılan radyasyonun en önemli kaynağı nükleer santrallardır. Ne yazık ki bugün ülkemizde insan hayatı üzerinden nükleer santral pazarlığı yürütülmektedir. İptal edilmesi zorunlu bir ihale devam ettirilerek, İhale Komisyonuna baskı uygulanarak tek katılımcılı yarışma sonuçlandırılmaya çalışılmaktadır. Kazım Koyuncuyu ölümünün 4. yılında anarken, insan yaşamı üzerinden yapılan bu kirli pazarlığa son verilmesini talep ediyoruz."
Fındıklı Derelerini Koruma Platformu adına yapılan konuşmanın ardından Grup Empula sahne aldı. Grup Empulanın dinletisinin ardından Artvinliler Derneği adına bir konuşma gerçekleştirildi. Ardından Yazar Temel Demirer de kısa bir konuşma yaptı. Konuşmaların tamamlanması ile Sisli Rüya ve Günyüzü müzik grupları sahne aldı. Etkinlik, Kazım Koyuncuya ilişkin hazırlanan sinevizyon gösteriminin ardından horonlar çekilerek bitirildi.